Een spreuk met een geurtje


Zie jij de spelfout in deze memorabele spreuk?

 

Nederlandse spelling. Rommelmarktniveau: "rozen verdorren lelieën vergaan maar trouwe liefde blijft immer bestaan"

Dit spreukbordje is al goed fout, maar misschien maakt die spelfout het juist nog waardevoller voor verzamelaars. Eenmaal, andermaal…

“Rozen verdorren lelieën vergaan maar trouwe liefde blijft immer bestaan”

Deze tegeltjeswijsheid houdt al eeuwen stand, maar de maker van dit bordje vereeuwigde tegelijk ook een spelfout. Lelie heeft namelijk twee meervoudsvormen: lelies en leliën. De derde, lelieën, is helaas niet juist.

Waarom is dit eigenlijk fout?

Heel eenvoudig. Eindigt een woord op -ie? En valt de klemtoon op die -ie? Schrijf dan in het meervoud -ieën.

Denk maar aan woorden zoals melodieën, amfibieën, knieën, parodieën, symfonieën, fantasieën en calorieën.

Valt de klemtoon niet op de -ie? Schrijf dan -iën, zoals in leliën, tragediën, traliën.

Uitzondering?

Uiteraard. Er is altijd wel een uitzondering en hier is dat een woord zoals orgie. Dat kun je namelijk uitspreken als orgie of orgie. Afhankelijk van waar je de klemtoon legt, schrijf je dan het meervoud als orgieën of orgiën. Beide meervoudsvormen zijn hier dus juist.

Wil je bij de genieën of andere evenknieën onder je lezers twijfels over de juistheid van deze meervoudsvorm voorkomen? Gebruik dan gewoon de meervoudsvorm orgies. Die is namelijk ook juist.

Regeltje, tegeltje aan de wand…

Hoe onthoud je die regel? Opnieuw heel eenvoudig.
Met deze taalspreuk van De Woordenwerf.
Lijst jij ‘m ook in?

Kiescht in alle eenvoud altoos 't juiste meervoud: krijgt de ie de klemtoon dan draagt ie niet de kroon!

Kiescht in alle eenvoud
altoos ’t juiste meervoud:
krijgt de ie de klemtoon
dan draagt ie niet de kroon!

Geen zin in regeltjes of tegeltjes? Maar wel een tekst nodig?

Schakel De Woordenwerf in voor een professionele tekst met de puntjes op de ï. En laat je tekst morgen meer bereiken. Neem vandaag nog contact met mij op voor de kroon op je werk.


© 2014 John Vanormelingen

Advertenties

Taalfaal: machine translations gone wrong


Doordeweekse beslissing bij een doorsneebedrijf in het buitenland:

Wat doen we nou met onze zomercampagne voor België? Misschien toch even een echte vertaler of eindredacteur inschakelen?

Ben je gek? Dat kost te veel en duurt te lang! Met al die gratis machine translations op internet sparen we die tijd en kosten lekker uit. Onze co-branded reclamecampagne kan dan gewoon niet meer stuk. En, geloof me, de respons zal enorm zijn. Bij pers én publiek.

Oké, doen we ’t zo.

Eén week later:

Machine Translations gone wrong

Moraal van het verhaal?

Toch even een vertaler, eindredacteur of copywriter nodig? Je hebt ‘m al gevonden. Neem vandaag nog contact met mij op. En laat je tekst morgen meer bereiken.


© 2014 John Vanormelingen

Woord van de week: loomen


 Uitspraak:

\loe-muhn\ (zoals ‘bloemen‘)

Vervoeging:

loomen ik loom jij/hij loomt jij/hij loomde geloomd

Oorsprong:

Loomen komt van het Engelse woord loom, dat ‘weefgetouw’ of ‘weefapparaat’ betekent. Het Engelse woord loom is ontstaan uit het oud-Engelse gelōma en het Middelengelse lome dat ‘apparaat’ of ‘gereedschap’ betekent. Loom is verwant aan het Middelnederlandse woord alaam voor werktuig.

In woorden als loomjurk of loomparty schrijf je loom met een kleine letter omdat het afgeleid is van het werkwoord loomen en niet van de merknaam Rainbow Loom.

Loomen stimuleert creativiteit. Een leuke hobby voor jong en oud.

Loomen stimuleert creativiteit. Een leuke hobby voor jong en oud.

Betekenis:

Loomen is de nieuwste speelgoedrage. Het is een kruising tussen vingerhaken en punniken.

Loomen doe je met een plastic weefrek met drie rijen van 13 halfopen pinnen (de loom), een haaknaald (loomhaakje) en kleine elastiekjes (loombandjes).

Met je loomhaakje haak je de gekleurde, latexvrije ringetjes op het weefrek over en door elkaar heen tot ze een armband of ring met kleurrijke patronen vormen. De uiteinden verbind je met een plastic C- of S-vormig clipje.

Net als bij breien en haken zijn ook de basistechnieken van het loomen vrij eenvoudig. Er zijn echter ook heel wat ingenieuze loomtechnieken om de elastiekjes in elkaar te haken tot patronen zoals visgraten, sterren, ladders of druppels. Sommige creatievelingen slagen er zelfs in om andere vormen dan armbandjes in elkaar te loomen, zoals dolfijnen, hartjes of zelfs briletuis en telefoonhoesjes. Deze maand is er zelfs een loomjurk verkocht op eBay.

De loombandjurk: haute couture of hype?

De loomjurk: hype of haute couture? Kostprijs: 50 euro en 3,5 week handenarbeid. Verkocht op eBay voor 215.000 euro.

Eerder dit jaar riep de Toy Industry Association in de Verenigde Staten de Rainbow Loom al uit tot Speelgoed van het Jaar 2014 (in de categorie ‘Activity Toy of The Year’) omdat het speelgoed creativiteit stimuleert en aanzet tot leren en delen.

Inmiddels is de Rainbow Loom ook in Europa al een hele poos razend populair onder tieners. En de hype is nog niet voorbij want ondertussen zijn er ook al glow-in-the-darkvarianten en loombandjes met glitter en fruitgeur verkrijgbaar.

Meer weten over loomen?

Gefascineerd door deze taaltip?

Ook een tekst nodig voor jouw communicatie? Neem vandaag nog contact met mij op. Ik maak er graag tijd voor. En je krijgt er deze maand een gratis loombandje bij. 🙂


© 2014 John Vanormelingen

Nederengels? Been there. Done that.


Bij De Woordenwerf vloeien Nederlands en Engels naadloos in elkaar overGebruik jij op het werk wel eens Engels in je spreek- en schrijftaal? Daar is niets mis mee.

Of misschien iets te veel Engels? Dan spreek je wellicht perfect Nederengels.

Maak je echter overdadig gebruik van Engelse woorden? Zodat alles wat je zegt of schrijft al snel een cross-over lijkt van Engels en Nederlands? Dan lijd je wellicht aan de Engelse ziekte.

No problem. Ook die kwaal is geneeslijk, zolang deze maar niet omslaat in steenkolenengels (een primitief Engels doorspekt met typisch Nederlandse taalfouten).

De Engelse term voor dit soort koeterwaals is trouwens Dunglish. En mocht je twijfelen, dat porte-manteauwoord is geen combinatie van dung (het Engelse woord voor mest) en English, maar van Dutch en English.

Twee huis-tuin-en-keukenmiddeltjes

Ben je onverbeterlijk of vind je die Engelse woorden gewoon te catchy of ronduit awesome in je communicatie? Of is Engels niet meer weg te denken uit je taalomgeving? Maar weet je niet altijd hoe je die woorden correct schrijft? Dan besparen deze twee handige tips je de bittere pil van uren opzoekwerk:

1. Heb je soms realtimetwijfels over de juiste schrijfwijze van Engelse woorden in Nederlandse samenstellingen zoals socialmediakanalen of onlinemedia? Dan is deze link precies wat je zoekt. Ik heb ‘m hier voor je gecrosslinkt. Heb jij ‘m al gebookmarkt?

2. Gebruik je ook vaak Engelse werkwoorden in je teksten? Maar weet je niet goed hoe je die werkwoorden vervoegt? Dan is deze gouden tip voor jou. Treasure it.

Werkwoorden die uit het Engels zijn geleend, worden vervoegd volgens de Nederlandse regels. Werkwoorden zoals crowdsourcen, crowdfunden en outsourcen vervoeg je dus zo:

crowdsourcen ik crowdsource jij/hij crowdsourcet jij/hij crowdsourcete gecrowdsourcet
outsourcen ik outsource jij/hij outsourcet jij/hij outsourcete geoutsourcet
crowdfunden ik crowdfund jij/hij crowdfundt jij/hij crowdfundde gecrowdfund

Ze krijgen dus de uitgangen -t en -en in de tegenwoordige tijd, -de(n) of -te(n) in de verleden tijd en -d of -t in het voltooid deelwoord. Soms staat er een e voor de uitgang omdat dat nodig is voor de uitspraak.

Dat levert soms lelijke woordbeelden op, maar er bestaan geen betere schrijfwijzen die toch consequent zijn in vergelijking met andere vormen.

Bij sommige werkwoorden kan in de verleden tijd en het voltooid deelwoord zowel een d als een t voorkomen, omdat er twee uitspraken mogelijk zijn:

crowdsurfen ik crowdsurf jij/hij crowdsurft jij/hij crowdsurfte/ crowdsurfde gecrowdsurft/ gecrowdsurfd

Liever een remedie dan een tip?

Geen tijd om al die vernederlandste Engelse woorden te doublechecken? Bezorg je tekst aan De Woordenwerf. Ik zoek de juiste schrijfwijze voor je uit en bezorg je de geproofreade en geüpdatete tekst snel weer terug.

De Woordenwerf - Taaltip

Hij outsourcet, zij hebben geoutsourcet.
Outsource jij straks ook je taalwerk aan De Woordenwerf?


© 2014 John Vanormelingen

Taalfout op hoge (en lage) hakken


Sponsoring of sponsering? Wat verkies jij?

De spelling van het zelfstandig naamwoord is sponsor. Zowel het meervoud op –s als op –en is mogelijk. Het meervoud sponsors is het gebruikelijkst. Sponsoren is formeler dan sponsors en kan zonder context bovendien verkeerd worden gelezen als spons-oren.

Net als sponsoring schrijf je ook het werkwoord sponsoren met twee o’s: sponsoren (sponsort – sponsorde – gesponsord).

Uitspraak:

/spɔnsɔrɔn/of /spɔnzɔrɔn/ – Even horen hoe het klinkt?

De tweede o is in het Nederlands meer een uh-klank dan een oh-klank en is zo zwak dat we die bijna niet horen.

Dat verklaart waarom de foutieve schrijfwijzen sponseren en sponsering regelmatig opduiken, bijvoorbeeld op Twitter en ook vandaag weer in het artikel op Zita hieronder.

SPONSOR

Koop deze innovatieve hakjes nu in ruil voor een sponsbehandeling in een wellnesscentrum.

Deze gratis taaltip werd gesponsord door De Woordenwerf.


© 2014 John Vanormelingen

Uit- of inloten? Dat is nog maar de vraag.


UNIBET

Ben jij liever geloot, ingeloot of uitgeloot?

Vandaag vond ik in mijn Twitterfeed deze bijzondere reclametweet.

Leuke actie van de goksite Unibet Belgium, maar mijn aandacht als taalprofessional bleef niet hangen bij de dame achter het T-shirt, wel bij het woord uitgeloot. Was dit wel juist? Kun je eigenlijk wat winnen als je bent uitgeloot?

Ik zocht het voor je op.

Wie wint het hoogste lot?

Bij een loting worden rechten of plichten aan bepaalde personen toegekend aan de hand van een toevalsgenerator (een instrument dat, of een methode die, toevalsgetallen produceert). Als daarbij geld of een andere waarde aan bepaalde personen wordt gegeven, spreek je van een loterij.

In het Nederlands heb je drie verwante werkwoorden, elk met een specifieke betekenis:

Loten
– iets door het lot laten beslissen; door het lot krijgen, uit een loterij trekken.
Voorbeeld: hij heeft een gouden horloge geloot.

Uitloten
– bij een loting niet aangewezen worden voor (bijv. voor de dienstplicht of een studie).
Voorbeeld: hij is uitgeloot voor Pools.

Inloten
– bij een loting wel aangewezen worden (bijv. voor de dienstplicht of een studie).
Voorbeeld: zij is ingeloot voor medicijnen.

Het lot is geworpen

Voor het WK is België ingeloot voor groep H en Nederland voor groep B. Alle deelnemers aan deze wedstrijd van Unibet die de juiste uitslag voorspellen nemen automatisch deel aan een loterij. Daarbij worden honderd van hen geloot en beloond met een speciaal T-shirt. Die honderd gelote mensen zijn dus de honderd winnaars.

De juiste tekst voor deze actie is dus:

Onder de juiste voorspellers worden 100 winnaars geloot.

Taaltip

Houd je slogans kort en krachtig.
Waarom twee zinnen als je je boodschap ook in één zin kan formuleren:

VOORSPEL DE UITSLAG VAN
BELGIË – ALGERIJE
EN WIN EEN VAN DE 100 WEDSHIRTS

Door ‘de uitslag van’ toe te voegen, vermijd je bovendien ook dat ‘voorspel’ wordt gelezen als een substantief…


© 2014 John Vanormelingen

Woord van de week: hashflag


Gebruik hashflags op Twitter tijdens het WK

Scoor met je tweets dankzij de kleurrijke WK-hashflags.

Uitspraak:

/‘hɛʃflɛ:g]/

Betekenis:

Gebruikers van Twitter (twitteraars) kunnen tijdens het WK 2014 hun tweets opvrolijken met de vlag van hun land of favoriete team. Alle 32 WK-landen hebben een speciale afkorting van drie letters. Als je die achter een hashtag (#) plaatst, verschijnt op Twitter de vlag van dat land in je tweet. Zo’n emoticon in de vorm van een vlag is dus een hashflag.

De afkortingen van de landen zijn bijvoorbeeld #BEL voor België, #NED voor Nederland of #BRA voor het gastland Brazilië. De volledige lijst vind je hieronder.

WK 20114 - Hashflags per groepOorsprong:

De hashflags werden voor het eerst door Twitter geïntroduceerd bij het WK in 2010 en waren toen al een groot succes.

Meer weten over tweets en hashtags?

Gefascineerd door deze taaltip?

Ook een tekst nodig voor jouw communicatie? Neem vandaag nog contact met mij op. Ik maak er graag tijd voor.


© 2014 John Vanormelingen