Woord van de week: onesie


Uitspraak:

\wansie\

Betekenis:

De onesie is een wijde, comfortabele jumpsuit uit één stuk voor kinderen en volwassen.

Dit casual kledingstuk is ideaal om thuis te relaxen op een luie zondag. Ben je helemaal in, dan draag je ‘m tegenwoordig ook als casual streetwear op straat.

De Woordenwerf - Onesies in alle maten, materialen, kleuren en smakenOnesies zijn er dan ook in alle maten, materialen, kleuren en smaken: van sobere en stijlvolle exemplaren tot onesies met knotsgekke prints. Je kunt het zo gek niet bedenken of er bestaat wel een onesie van: eentje met dierenprints, een supermanversie, eentje van de rockgroep Kiss. Er bestaat zelfs al een onesie met ingebouwde wifi.

En nu het WK eraan komt en de Oranjegekte zich weer laat voelen, is er in Nederland natuurlijk ook een oranje onesie voor het WK verkrijgbaar. Die mocht natuurlijk niet ontbreken.

Oorsprong:

De naam onesie is geen afleiding van ‘one size fits all’, maar een merknaam uit de jaren 80 van de vorige eeuw: Onesies®. Gerber Childrenswear, een bekende fabrikant van baby- en kinderkleding, registreerde toen deze merknaam voor een eendelig kledingstuk dat baby’s en peuters meestal over hun luier dragen (een rompertje of pyjama).

De Woordenwerf - Onesies voor vrouwenDe naam zelf is een samenstelling van one (één) + het suffix -sy, waarmee in het Engels verkleinwoorden, of diminutieven, zoals folksy, mopsy, of Engelse dierennamen als Patsy, worden gevormd.

Tegenwoordig is een onesie eerder een generieke merknaam, zoals nylon en aspirine, die door meerdere fabrikanten wordt gebruikt. Daarom wordt het nu met een kleine letter geschreven. De benaming onesie verwijst nu meer naar een jumpsuit voor kinderen en volwassenen die voornamelijk wordt gedragen als loungewear of sleepwear, maar ook als trendy streetwear.

De Woordenwerf - Onesies voor mannenIn 2012 gebruikte Macklemore het woord zelfs in zijn wereldhit Thrift Shop (2:26). En in 2013 was de onesie het meest gevraagde en verkochte kerstcadeau in het Verenigd Koninkrijk. Ook heel wat celebrity’s laten zich maar al te graag bewonderen in hun favoriete onesie. Nu jij nog. Heb jij er al één?

Onesie Wednesday®

Onesie Wednesday® is een bewustmakingscampagne die elk jaar plaatsvindt op World Autism Awareness Day (dit jaar op woensdag 2 april).

De Woordenwerf - Onesie Wednesday

Door op Onesie Wednesday een onesie te dragen, geef je aan “dat het oké is om anders te zijn en dat je er niet alleen voor staat”.

Deze campagne moedigt mensen in Engeland, Wales en Noord-Ierland aan om op World Autism Awareness Day hun morele en financiële steun te betuigen aan iedereen die lijdt aan een vorm van autisme of het syndroom van Asperger. De opbrengsten van deze jaarlijkse actie worden geschonken aan de Britse liefdadigheidsorganisatie The National Autistic Society.

Niet te verwarren met:

  • De Siren Suit – De voorloper van de onesie uit de jaren 40 van de vorige eeuw. Winston Churchill is er zelfs in gespot. Heeft wat weg van een overall.
  • De Union Suit – Eéndelig ondergoed uit het midden van de 19e eeuw, gedragen door cowboys en soldaten in de Amerikaanse Burgeroorlog.
  • De Zentai – Nauwsluitende Japanse pakken uit nylon/spandex die het hele lichaam bedekken.

© 2014 John Vanormelingen

Advertenties

Niets is zo vervelend dan / als zandkorrels in je zwembroek


Wanneer gebruik je dan en wanneer als?

Het gebruik van dan en als kan al eens een struikelblok zijn. Als je twijfelt, dan is het vaak handig, en soms zelfs aangewezen, om verschillende bronnen te raadplegen. Zo twijfelde ik onlangs over het gebruik van dan of als in de volgende zin:

Niets is zo vervelend dan/ als zandkorrels in je zwembroek.

Waarom twijfel? Omdat hier twee taalregels elkaar overlappen. Wordt hier een verschil of een gelijkheid beschreven? Bij het eerste gebruik je dan en bij het tweede juist als:

1. Taalunieversum beveelt dan aan vanwege het woord niets in de zin:

Dan komt na niets en niemand als anders er niet achter staat, maar er wel bij gedacht kan worden. Dan heeft dan de betekenis ‘behalve’.

– Dat computerprogramma brengt niets (anders) dan ellende.
– Er was niemand (anders) in het gebouw dan wij.

Op basis van dit eerste taaladvies zou ik voor dan kiezen:
Niets (anders) is zo vervelend dan zandkorrels in je zwembroek.

 2. Onze Taal raadt echter als aan vanwege het woord zo in de zin:

Alle vergelijkingen met zo, net zo en even worden met als gecombineerd. In de volgende gevallen is dat makkelijk:

– Dat betekent zo goed als niets.
– Ik heb net zo’n jas als jij.
– Hij is net zo oud als mijn zus.
– Kees Torn is even grappig als Drs. P.

Maar deze regel gaat ook op voor gevallen waarin de twee genoemde personen of zaken niet even oud, groot, duur etc. zijn. Het gaat er alleen om of er zo of even in staat. Laat u niet afleiden door een ontkenning of door een getal (zoals in tien keer zo veel):

– Ik ben half zo zwaar als mijn vader.
– Hij is lang niet zo precies als zijn collega.
– Een hotel in Londen kost tien keer zo veel als in Praag.

De verwarring ontstaat doordat mensen geleerd hebben dat je dan moet gebruiken bij ongelijkheid, maar dat klopt dus niet altijd. Voor de keuze tussen als en dan geldt vooral: als bij gelijkheid óf afleidingen van zo’n constructie, en dan bij de vergrotende trap en bij ander(s):

– Hij is ouder dan mijn zus.
– Kees Torn is niet grappiger dan Drs. P.
– Zij is anders dan anderen.

– Een hotel in Londen kost tien keer meer dan in Praag.

Is als dan toch de juiste keuze:
Niets (anders) is zo vervelend dan zandkorrels in je zwembroek.

De Woordenwerf - Zandkorrels in je zwembroek

Tja, welke taalregel krijgt nu prioriteit? Die van dan of als?

De taalregels voor als en dan zijn hier inderdaad best verwarrend, maar de truc is dat je moet kijken naar tot waar de vergelijking reikt.

In de volgende zinnen is de vergelijking tussen vierkante haakjes geplaatst:
Niets is [zo vervelend als zandkorrels in je zwembroek].
– [Niets dan ellende] heeft die uitspraak hem opgeleverd.

In de eerste zin is de vergelijking ‘zo vervelend als zandkorrels in je zwembroek‘. Het woord niets is wel in de zin aanwezig, maar maakt geen deel uit van de vergelijking. In de tweede zin is de vergelijking ‘niets dan ellende‘. Daar maakt niets dus wel deel uit van de vergelijking.

Conclusie:

De juiste zin is hier: Niets is zo vervelend als zandkorrels in je zwembroek.

Doordat in deze zin zo wordt gebruikt, is als juist. En bovendien maakt niets ook geen deel uit van de vergelijking.

Zo, die zin is opgehelderd. Nu nog uitvissen hoe ik op het strand die vervelende zandkorrels uit mijn zwembroek houd…

Tip: 10 handige taallinks

Dan / als
Twijfelwoorden | dan of als
Groter als /dan
Drie keer meer … dan / drie keer zoveel … als
Dan / als (driemaal zo groot -)
Niets anders als / dan
Zoveel of meer als / dan
Meer als / meer dan
Tien keer zo veel als/ dan
Dan / als: vijf keer meer dan / als


© 2014 John Vanormelingen

De likbare advertentie. Proef en win!


Fiske Ice Cream introduceert deze zomer een aantal exotische ijssmaken op de Belgische markt en de lezers van de gratis stations- en treinkrant Metro mogen kiezen welke smaak het eerst in de rekken ligt.

Hiervoor ontwikkelden Fiske Ice Cream en Metro een revolutionair drukprocedé: de likbare advertentie. Lezers kunnen vandaag aan de advertentie op de voorpagina van de krant likken en zo als eerste de twee nieuwe smaken van Fiske Ice Cream proeven.

De Woordenwerf - De likbare advertentie (proef en win)

Via de hashtag #fiske kunnen ze dan op Twitter/Instagram aan de ijsfabrikant laten weten welke smaak hun voorkeur heeft. De leukste foto maakt kans op 10 kg ijs.

Heerlijke reclamestunt, niet?

___________

Taaltip

Wat is juist: 1 aprilgrap of 1-aprilgrap?

Het Groene Boekje uit 2005 geeft als officiële spelling 1 aprilgrap. Volgens het Witte Boekje is 1-aprilgrap juist; deze spelling werd ook jarenlang geadviseerd in taaladviesboeken.

Regel: Wanneer een van de delen van een samenstelling een spatiewoord is met als linkerlid een symbool, cijfer of letteraanduiding (hier 1 april), dan blijft de spatie behouden en wordt het tweede lid van de nieuwe samenstelling aan het spatiewoord geschreven.

Dus: 1 aprilgrap, 1 meiviering, 50 eurobiljet, 78 toerenplaat, 24 uursservice, 3 procentnorm, 5 sterrenhotel en 8 uurjournaal.

Als er geen cijfer maar een telwoord wordt geschreven, wordt het geheel volgens het Witte én het Groene Boekje aaneengeschreven.

Dus: eenaprilgrap, eenmeiviering, vijftigeurobiljet, achtenzeventigtoerenplaat, vierentwintiguursservice, drieprocentnorm, vijfsterrenhotel en achtuurjournaal.

Bij getallen onder de twintig en hele tien- en honderdtallen heeft het uitschrijven in letters de voorkeur.

PS Had je ook door dat die likbare advertentie maar een geslaagde 1 aprilgrap was? 🙂

De Woordenwerf - De likbare advertentie (proef en win)


© 2014 John Vanormelingen